{"id":2826,"date":"2026-10-01T12:48:56","date_gmt":"2026-10-01T07:18:56","guid":{"rendered":"https:\/\/timesnowtoday.com\/?p=2826"},"modified":"2026-10-01T12:48:56","modified_gmt":"2026-10-01T07:18:56","slug":"%e0%a4%8f%e0%a4%b2-%e0%a4%a8%e0%a5%80%e0%a4%a8%e0%a5%8b-%e0%a4%a6%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b7%e0%a4%bf%e0%a4%a3-%e0%a4%aa%e0%a4%b6%e0%a5%8d%e0%a4%9a%e0%a4%bf%e0%a4%ae-%e0%a4%ae%e0%a4%be%e0%a4%a8","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/%e0%a4%8f%e0%a4%b2-%e0%a4%a8%e0%a5%80%e0%a4%a8%e0%a5%8b-%e0%a4%a6%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b7%e0%a4%bf%e0%a4%a3-%e0%a4%aa%e0%a4%b6%e0%a5%8d%e0%a4%9a%e0%a4%bf%e0%a4%ae-%e0%a4%ae%e0%a4%be%e0%a4%a8\/","title":{"rendered":"India Monsoon Deficit 2026: \u090f\u0915 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0930\u0939\u093e \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928; \u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 13% \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f, \u091c\u093e\u0928\u093f\u090f \u0915\u0943\u0937\u093f \u0914\u0930 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935"},"content":{"rendered":"<div dir=\"auto\">\n<h1><b>\u0906\u0938\u092e\u093e\u0928 \u0938\u0947 \u0926\u0917\u093e \u0914\u0930 \u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0939\u093e\u0930: \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0926\u094c\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923-\u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928; 13% \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f \u0938\u0947 \u0915\u0943\u0937\u093f \u0914\u0930 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u0930 \u092e\u0902\u0921\u0930\u093e\u092f\u093e \u0938\u0902\u0915\u091f<\/b><\/h1>\n<p><em>\u0914\u0938\u0924 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u091b\u093f\u092a\u093e \u091c\u093f\u0932\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u0942\u0916\u093e; \u0918\u091f\u0924\u093e \u092d\u0942\u091c\u0932 \u0914\u0930 \u091c\u0932\u093e\u0936\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0917\u093f\u0930\u0924\u093e \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092c\u0928\u093e \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092c\u0921\u093c\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u0940, \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 \u0906\u0917\u0947 \u0915\u0940 \u0930\u093e\u0939\u0964<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u0915\u0943\u0937\u093f \u0905\u0930\u094d\u0925\u0936\u093e\u0938\u094d\u0924\u094d\u0930, \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0906\u091c\u0940\u0935\u093f\u0915\u093e \u0914\u0930 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u091c\u093f\u0938 \u092a\u0930 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0909\u0938 \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923-\u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 (Southwest Monsoon 2026) \u0928\u0947 \u0907\u0938 \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0928\u093f\u0930\u093e\u0936\u093e\u091c\u0928\u0915 \u0935\u093f\u0926\u093e\u0908 \u0926\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u092e\u094c\u0938\u092e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0935\u093f\u092d\u093e\u0917 (IMD) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u091c\u093e\u0930\u0940 \u0905\u0902\u0924\u093f\u092e \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, \u091a\u093e\u0930 \u092e\u0939\u0940\u0928\u0947 (\u091c\u0942\u0928 \u0938\u0947 \u0938\u093f\u0924\u0902\u092c\u0930) \u0915\u093e \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0938\u0924\u094d\u0930 \u092a\u0942\u0930\u0947 \u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917\u092d\u0917 <strong>12.6% \u0938\u0947 13% \u0915\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e \u0915\u092e\u0940 (Deficit)<\/strong> \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948\u0964 \u0935\u0930\u094d\u0937 2001 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0938\u0947 \u092f\u0939 \u091a\u094c\u0925\u093e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e \u0935\u093e\u0932\u093e \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093e\u0902\u0924 \u092e\u0939\u093e\u0938\u093e\u0917\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0947 <strong>\u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b (El Ni\u00f1o)<\/strong> \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 \u0914\u0930 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0940 \u092d\u0940\u0937\u0923 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u0940\u092f \u0935\u093f\u0937\u092e\u0924\u093e \u0928\u0947 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0915\u0908 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0942\u0916\u0947 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u092f\u093e\u0902 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930 \u0926\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcS70Rmbd9TBzjV3qyVdIqDXkDudXlMxR88ZIEhkTI2YLA&amp;s=10\" alt=\"\u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u092e\u0949\u0928\u0938\u0942\u0928 2026: 60 \u092b\u0940\u0938\u0926\u0940 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0938\u0902\u0915\u091f, \u0905\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b, \u0906\u0908\u0913\u0921\u0940 \u0914\u0930 \u0917\u094d\u0932\u094b\u092c\u0932 \u0935\u093e\u0930\u094d\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0938\u0947 \u0915\u092e \u092c\u093e\u0930\u093f\u0936 \u0915\u093e \u0916\u0924\u0930\u093e\" \/><\/p>\n<p>\u0926\u0947\u0936 \u092d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u093f\u0915 \u0914\u0938\u0924 (LPA) 868.6 \u092e\u093f\u092e\u0940 \u0915\u0947 \u092e\u0941\u0915\u093e\u092c\u0932\u0947 \u0915\u0947\u0935\u0932 <strong>759.4 \u092e\u093f\u092e\u0940<\/strong> \u092c\u093e\u0930\u093f\u0936 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u0940 \u0917\u0908\u0964 \u0939\u093e\u0932\u093e\u0902\u0915\u093f, \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u093e \u0914\u0938\u0924 <a href=\"https:\/\/m.economictimes.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u093e<\/a> \u0915\u0908 \u091c\u093f\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0921\u093c\u0947 \u092d\u0940\u0937\u0923 \u0938\u0942\u0916\u0947, \u0932\u0902\u092c\u0940 \u0936\u0941\u0937\u094d\u0915 \u0905\u0935\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902 (Dry Spells) \u0914\u0930 \u0905\u091a\u093e\u0928\u0915 \u0939\u0941\u0908 \u0935\u093f\u0928\u093e\u0936\u0915\u093e\u0930\u0940 \u092c\u093e\u0930\u093f\u0936 \u0915\u094b \u091b\u093f\u092a\u093e \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0926\u094d\u092f\u092a\u093f <strong>\u0939\u093f\u0902\u0926 \u092e\u0939\u093e\u0938\u093e\u0917\u0930 \u0926\u094d\u0935\u093f\u0927\u094d\u0930\u0941\u0935 (Indian Ocean Dipole &#8211; IOD)<\/strong> \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u0940\u092f \u0935\u093e\u092f\u0941\u092e\u0902\u0921\u0932\u0940\u092f \u092a\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0930\u093e\u0939\u0924 \u0926\u0940, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 \u0928\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u091a\u0915\u094d\u0930 \u0915\u094b \u0924\u094b\u0921\u093c \u0926\u093f\u092f\u093e\u0964 \u0905\u092c \u091c\u0932\u093e\u0936\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0917\u093f\u0930\u0924\u093e \u091c\u0932\u0938\u094d\u0924\u0930, \u0918\u091f\u0924\u093e \u092d\u0942\u091c\u0932, \u0914\u0930 \u0930\u092c\u0940 \u0935 \u0916\u0930\u0940\u092b \u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092c\u0941\u0906\u0908 \u0915\u093e \u091a\u0930\u0923 \u092f\u0939 \u0924\u092f \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0915\u093f \u092f\u0939 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0906\u092f \u0914\u0930 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0940 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u092c\u0921\u093c\u093e \u091d\u091f\u0915\u093e \u0938\u093e\u092c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0917\u0940\u0964<\/p>\n<h2><b>1. \u0926\u0936\u0915 \u0915\u093e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928: \u092e\u0939\u0940\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u092c\u093e\u0930\u093f\u0936 \u0915\u093e \u0917\u0923\u093f\u0924<\/b><\/h2>\n<p>\u0935\u0930\u094d\u0937 2026 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e \u0915\u0940 \u092e\u093e\u0938\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0930\u0939\u0940:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>\u092e\u0939\u0940\u0928\u093e (Month)<\/th>\n<th>\u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \/ \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928 (Rainfall Status)<\/th>\n<th>\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0935 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 (Key Drivers &amp; Impact)<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u091c\u0942\u0928 (June)<\/strong><\/td>\n<td><strong>-35.4% (\u092d\u093e\u0930\u0940 \u0915\u092e\u0940)<\/strong><\/td>\n<td>\u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u093e \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930 \u0909\u092d\u093e\u0930, \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0915\u0947 \u0906\u0917\u092e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0930\u0940<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u091c\u0941\u0932\u093e\u0908 (July)<\/strong><\/td>\n<td><strong>+1.0% (\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0925\u094b\u0921\u093c\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915)<\/strong><\/td>\n<td>\u092c\u0902\u0917\u093e\u0932 \u0915\u0940 \u0916\u093e\u0921\u093c\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0928\u0947 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928 \u0926\u092c\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0938\u0947 \u0930\u093e\u0939\u0924<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u0905\u0917\u0938\u094d\u0924 (August)<\/strong><\/td>\n<td><strong>-16.3% (\u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f)<\/strong><\/td>\n<td>\u0932\u0902\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u0936\u0941\u0937\u094d\u0915 \u0926\u094c\u0930 (Dry Spells), \u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092c\u0941\u0906\u0908 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u0938\u093f\u0924\u0902\u092c\u0930 (September)<\/strong><\/td>\n<td><strong>-7.6% (\u0915\u092e\u0940 \u091c\u093e\u0930\u0940 \u0930\u0939\u0940)<\/strong><\/td>\n<td>\u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0915\u0940 \u0938\u092e\u092f \u0938\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u0935\u093e\u092a\u0938\u0940 \u0914\u0930 \u0915\u092e \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u0915\u0941\u0932 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u0914\u0938\u0924<\/strong><\/td>\n<td><strong>~12.6% \u0938\u0947 13% \u0915\u0940 \u0905\u0916\u093f\u0932 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0915\u092e\u0940<\/strong><\/td>\n<td>2001 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u091a\u094c\u0925\u093e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u0938\u0940\u091c\u0928<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><b>2. \u0915\u0947\u0935\u0932 &#8216;\u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b&#8217; \u091c\u093f\u092e\u094d\u092e\u0947\u0926\u093e\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902: \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0915\u0947 \u091c\u091f\u093f\u0932 \u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u0915\u093e\u0930\u0915<\/b><\/h2>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcSXwc_wf53gCN1kCCwqkwVfVpOGTr0uT8mGnmzw2YeK4Q&amp;s=10\" alt=\"\u0905\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 \u0938\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u092a\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928, \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u092a\u0921\u093c\u0947\u0917\u093e \u092c\u0921\u093c\u093e \u0905\u0938\u0930 | el-nino-impact-india-monsoon-agriculture-food-security-warning\" \/><\/p>\n<p>\u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0915\u0940 \u091a\u093e\u0932 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0918\u091f\u0928\u093e \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930\u0924\u0940, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0915\u0908 \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u0940 \u0935 \u0935\u093e\u092f\u0941\u092e\u0902\u0921\u0932\u0940\u092f \u091a\u0915\u094d\u0930 \u0907\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 (ENSO):<\/strong> \u092e\u0927\u094d\u092f \u0935 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093e\u0902\u0924 \u092e\u0939\u093e\u0938\u093e\u0917\u0930 \u0915\u0947 \u0917\u0930\u094d\u092e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u0939\u0935\u093e\u090f\u0902 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u092a\u0921\u093c \u0917\u0908\u0902, \u091c\u094b 2027 \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0924\u0915 \u091c\u093e\u0930\u0940 \u0930\u0939 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0907\u0902\u0921\u093f\u092f\u0928 \u0913\u0936\u0928 \u0921\u093f\u092a\u094b\u0932 (IOD):<\/strong> \u0939\u093f\u0902\u0926 \u092e\u0939\u093e\u0938\u093e\u0917\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0928\u0947 \u0938\u0915\u093e\u0930\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915\/\u0924\u091f\u0938\u094d\u0925 \u0906\u0908\u0913\u0921\u0940 \u0928\u0947 \u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u0947 \u0928\u0915\u093e\u0930\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 \u0915\u094b \u0915\u0941\u091b \u0939\u0926 \u0924\u0915 \u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938 \u0915\u093f\u092f\u093e, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092f\u0939 \u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0907\u0902\u091f\u094d\u0930\u093e-\u0938\u0940\u091c\u093c\u0928\u0932 \u0911\u0938\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928 (MJO):<\/strong> \u092e\u0948\u0921\u0947\u0928-\u091c\u0942\u0932\u093f\u092f\u0928 \u0911\u0938\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0915\u0940 \u091f\u094d\u0930\u092b \u0932\u093e\u0907\u0928 \u0932\u0902\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f (Break Period) \u0930\u0939\u0940\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>3. \u0938\u093f\u0902\u091a\u093f\u0924 \u092c\u0928\u093e\u092e \u0905\u0938\u093f\u0902\u091a\u093f\u0924 \u0916\u0947\u0924\u0940: \u0905\u0930\u094d\u0925\u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092a\u0930 \u092e\u0902\u0921\u0930\u093e\u0924\u093e \u0938\u0902\u0915\u091f<\/b><\/h2>\n<p>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917\u092d\u0917 <strong>60 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u0943\u0937\u093f \u092d\u0942\u092e\u093f \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 (Rain-fed Farming)<\/strong> \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908 \u0915\u0940 \u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0948\u0926\u093e\u0935\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0905\u0938\u0930:<\/strong> \u0927\u093e\u0928, \u0926\u0932\u0939\u0928 \u0914\u0930 \u0924\u093f\u0932\u0939\u0928 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0916\u0930\u0940\u092b \u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092c\u0941\u0906\u0908 \u0915\u0947 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u091a\u0930\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0930\u093f\u0936 \u0928 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0948\u0926\u093e\u0935\u093e\u0930 \u0918\u091f\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u091c\u0932\u093e\u0936\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u092d\u0942\u091c\u0932 \u0915\u093e \u0938\u094d\u0924\u0930:<\/strong> \u0915\u092e \u092c\u093e\u0930\u093f\u0936 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 150 \u091c\u0932\u093e\u0936\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0932 \u092d\u0902\u0921\u093e\u0930\u0923 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0918\u091f\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0906\u0917\u093e\u092e\u0940 \u0930\u092c\u0940 \u092b\u0938\u0932 (\u0917\u0947\u0939\u0942\u0902 \u0935 \u0938\u0930\u0938\u094b\u0902) \u0915\u0940 \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908 \u0914\u0930 \u092a\u0947\u092f\u091c\u0932 \u0906\u092a\u0942\u0930\u094d\u0924\u093f \u092a\u0930 \u0938\u0902\u0915\u091f \u0917\u0939\u0930\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0906\u092f \u0935 \u092e\u0939\u0902\u0917\u093e\u0908 \u0915\u093e \u0916\u0924\u0930\u093e:<\/strong> \u092b\u0938\u0932 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0928 \u0918\u091f\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0905\u0930\u094d\u0925\u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093e\u0902\u0917 \u0915\u092e \u0939\u094b\u0917\u0940 \u0914\u0930 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0935\u0938\u094d\u0924\u0941\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0915\u0940\u092e\u0924\u0947\u0902 (Food Inflation) \u092c\u0922\u093c \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ol>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcQQKBjo9KPRrH_hUkBrRsEpPDNyNHBjP9vfQdHAHTCP-w&amp;s=10\" alt=\"\u0938\u0926\u0940 \u0915\u093e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0916\u0924\u0930\u0928\u093e\u0915 \u0905\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b: \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u092a\u0930 \u092e\u0902\u0921\u0930\u093e\u092f\u093e \u092c\u0921\u093c\u093e \u0916\u0924\u0930\u093e\" \/><\/p>\n<h2><b>4. \u0906\u0917\u0947 \u0915\u0940 \u0930\u093e\u0939 : \u091c\u0932 \u0914\u0930 \u0915\u0943\u0937\u093f \u0938\u0902\u0915\u091f \u0938\u0947 \u0928\u093f\u092a\u091f\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f<\/b><\/h2>\n<p>\u0938\u0902\u092a\u093e\u0926\u0915\u0940\u092f \u0914\u0930 \u0928\u0940\u0924\u093f\u0917\u0924 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0907\u0938 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928\u0940 \u0918\u093e\u091f\u0947 \u0938\u0947 \u0928\u093f\u092a\u091f\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0924\u093e\u0924\u094d\u0915\u093e\u0932\u093f\u0915 \u0914\u0930 \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u093f\u0915 \u0915\u0926\u092e \u0938\u0941\u091d\u093e\u090f \u0939\u0948\u0902:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u091c\u093f\u0932\u093e \u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f \u0906\u0915\u0938\u094d\u092e\u093f\u0915 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u090f\u0902 (District Contingency Plans):<\/strong> \u0915\u092e \u092c\u093e\u0930\u093f\u0936 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u091c\u093f\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0924\u0941\u0930\u0902\u0924 \u0906\u0915\u0938\u094d\u092e\u093f\u0915 \u092b\u0938\u0932 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u090f\u0902 \u0914\u0930 \u0938\u092c\u094d\u0938\u093f\u0921\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092c\u0940\u091c \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0915\u0930\u093e\u090f \u091c\u093e\u090f\u0902\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u0942\u0916\u093e-\u0938\u0939\u0928\u0936\u0940\u0932 \u092b\u0938\u0932\u0947\u0902 \u0935 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908:<\/strong> \u092c\u093e\u091c\u0930\u093e, \u091c\u094d\u0935\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u0926\u0932\u0939\u0928 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0915\u092e \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0935\u093e \u0926\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f \u0924\u0925\u093e \u0921\u094d\u0930\u093f\u092a\/\u0938\u094d\u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u0915\u0932\u0930 (Micro-irrigation) \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915 \u0905\u092a\u0928\u093e\u0908 \u091c\u093e\u090f\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0938\u091f\u0940\u0915 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936\u0928:<\/strong> \u091c\u093f\u0932\u093e \u0935 \u0924\u0939\u0938\u0940\u0932 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u0932\u093e\u0936\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u091c\u0932\u0938\u094d\u0924\u0930 \u0914\u0930 \u092e\u0943\u0926\u093e \u0928\u092e\u0940 (Soil Moisture Data) \u0915\u0947 \u0930\u093f\u092f\u0932-\u091f\u093e\u0907\u092e \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u0947 \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u091c\u0928\u093f\u0915 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e\u090f\u0902\u0964<\/li>\n<li><strong>\u092b\u0938\u0932 \u092c\u0940\u092e\u093e \u0915\u093e \u0924\u094d\u0935\u0930\u093f\u0924 \u0906\u0915\u0932\u0928:<\/strong> &#8216;\u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u092b\u0938\u0932 \u092c\u0940\u092e\u093e \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e&#8217; \u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924 \u0909\u092a\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0906\u0902\u0915\u0932\u0928 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092c\u093f\u0928\u093e \u0926\u0947\u0930\u0940 \u092e\u0941\u0906\u0935\u091c\u093e \u0926\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f\u0964<\/li>\n<li><strong>\u0936\u0939\u0930\u0940 \u091c\u0932 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928:<\/strong> \u0936\u0939\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e \u091c\u0932 \u0938\u0902\u091a\u092f\u0928 (Rainwater Harvesting) \u0915\u094b \u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u0930 \u091c\u0932 \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p>2026 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u092e\u0947\u0902 13% \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u092f\u0939 \u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0914\u0930 \u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0924\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 \u0915\u0940 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0916\u093f\u0932 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0914\u0938\u0924 \u0938\u0947 \u092a\u0930\u0947 \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0909\u0928 \u091c\u093f\u0932\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0938\u0942\u0916\u093e \u092a\u0921\u093c\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908, \u0938\u0942\u0916\u093e-\u0930\u094b\u0927\u0940 \u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u091c\u0932 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0939\u0940 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0915\u0943\u0937\u093f \u0905\u0930\u094d\u0925\u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0914\u0930 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094b \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><a title=\"\u0905\u0928\u094d\u092f \u0959\u092c\u0930\u0947\u0902 !\" href=\"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/%e0%a4%85%e0%a4%a8%e0%a5%81%e0%a4%9a%e0%a5%8d%e0%a4%9b%e0%a5%87%e0%a4%a6-51ah-%e0%a4%94%e0%a4%b0-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%af%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%a4%e0%a4%a4%e0%a4%be\/\">\u0905\u0928\u094d\u092f \u0959\u092c\u0930\u0947\u0902 !<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0906\u0938\u092e\u093e\u0928 \u0938\u0947 \u0926\u0917\u093e \u0914\u0930 \u090f\u0932 \u0928\u0940\u0928\u094b \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0939\u093e\u0930: \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0926\u094c\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923-\u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928; 13% \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f \u0938\u0947 \u0915\u0943\u0937\u093f \u0914\u0930 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u0930 \u092e\u0902\u0921\u0930\u093e\u092f\u093e \u0938\u0902\u0915\u091f \u0914\u0938\u0924 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u091b\u093f\u092a\u093e \u091c\u093f\u0932\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u0942\u0916\u093e; \u0918\u091f\u0924\u093e \u092d\u0942\u091c\u0932 \u0914\u0930 \u091c\u0932\u093e\u0936\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0917\u093f\u0930\u0924\u093e \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092c\u0928\u093e \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092c\u0921\u093c\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u0940, \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 \u0906\u0917\u0947 \u0915\u0940 \u0930\u093e\u0939\u0964 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u0915\u0943\u0937\u093f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":0,"footnotes":""},"categories":[102,103],"tags":[2187,2188,1889,2186,2189,2190,347],"class_list":["post-2826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-allnews","category-health","tag-el-nino","tag-imd-monsoon-report","tag-indian-agriculture","tag-monsoon-2026","tag-rainfed-farming","tag-water-crisis","tag-climate-change-india"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2826"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2828,"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2826\/revisions\/2828"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/timesnowtoday.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}